پویش رسانه ای ایران جان

رویداد ملی «ایران جان» یک پویش رسانه ای به ابتکار سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران است که از خرداد امسال آغاز گردیده است

دهه ها تمرکز رسانه ای بر پایتخت و چند شهر بزرگ کشور به ارایه تصویر ناقص از ایران و حذف تدریجی هویت های بومی از روایت ملی و بروز عارضه تهران زدگی رسانه ای انجامیده بود

پروژه ایران جان کار معاونت امور استان های سازمان صداوسیما در چارچوب یک سند تحولی موسوم به «سند تحول رسانه ملی» است که هدف تحقق عدالت رسانه ای سند پیش گفته را دنبال می کند

پویش رسانه ای ایران جان طرحی است که در آن هر استان کشورمان، ایران در یک دوره زمانی محدود به مرکز تولید محتوای رسانه های سازمان صداوسیما تبدیل می شود

پویش رسانه ای ایران جان تمرکز ویژه رسانه های سازمان صداوسیما {تمام شبکه های درون مرزی ملی و استانی و شهری و برون مرزی تلویزیونی، رادیویی و مجازی (یکصد و شصت و سه شبکه رادیویی/تلویزیونی و تعداد معتنابهی شبکه مجازی)} روی معرفی دوره ای ظرفیت ها، زیبایی ها و توانمندی های (اقتصادی، فرهنگی، تاریخی، طبیعی و انسانی) یکی از استان های کشور در یک بازه زمانی هفت تا ده روزه در هر دوره است:

ـ در طول دوره برگزاری هر رویداد رسانه ای صدها عنوان برنامه (شامل خبرهای منتشر شده، مستند، گفتگو، گزارش میدانی، برنامه زنده، موسیقی، سرود و ...) تولید و پخش می شود

ـ هر دوره رویداد رسانه ای اغلب با شعار خاص هر استان برگزار می گردد

اهداف راهبردی پویش رسانه ای ایران جان عبارتست از:

ـ هویت بخشی و معرفی واقعی ایران از دریچه استان ها (به ویژه استان های کمتر دیده شده یا محروم)

ـ عدالت گستری رسانه ای (توجه بیشتر به مناطق حاشیه ای و دور از مرکز)

ـ شتاب دهی به پیشرفت (معرفی فرصت های سرمایه گذاری، مشکلات و راه حل ها برای جذب توجه ملی و رشد میل به سرمایه گذاری)

استان هایی که تا در روز جاری (بهمن امسال) میزبان پویش رسانه ای ایران جان بوده اند (به ترتیب تقریبی):

1ـ خوزستان (نخستین ایستگاه ـ خرداد ۱۴۰۴)

استانی با پیشینه غنی تاریخی، منابع عظیم نفت و گاز و مردمی که در دوران دفاع مقدس حماسه ها آفریدند

ایستاده در مسیر توسعه

اقبال: پنجاه و سه درصد مخاطب

شعار: خوزستان، سرزمین فرصت ها

2ـ ایلام

استان مرزی با ظرفیت های گردشگری و صنایع دستی قابل توجه

3ـ اصفهان

استانی که نصف جهان شمرده می شود و تلاقی هنر، صنعت و تمدن

اقبال: شصت و پنج درصد

شعار: اصفهان، سرزمین علم، ایمان و هنر

4ـ فارس

استانی از تخت جمشید تا آزادراه

اقبال: شصت و دو درصد

شعار: فارس، سرزمین دین، حماسه و هنر

5ـ خراسان جنوبی

استانی که به رغم برخورداری از ظرفیت های عظیم اقتصادی از جمله استان های محروم کشور به حساب می آید

بهشت معادن و زعفران

شعار: بهشت گنجینه ها فرصت ها

بیان: تعداد آثار در پویش دوره پنجم بزرگی این حرکت را نشان می دهد. پویشی با 1732 اثر (شامل 638 اثر تلویزیونی و 750 اثر رادیویی و 165 اثر فضای مجازی)

6ـ گلستان (آذر ۱۴۰۴)

سرزمین برادری

شعار: گلستان، نگارستان ایران، سرزمین برادری

7ـ هرمزگان (بهمن ۱۴۰۴ - یکی از بزرگ‌ترین‌ها با بیش از ۱۳۰۰ برنامه)

شعار: سرزمین فرصت های دریامحور

8ـ سیستان و بلوچستان (بهمن ۱۴۰۴ - در حال برگزاری)

شعار: سیستان و بلوچستان ایران، گنج پنهان، مرکز استعدادهای درخشان

به علاوه، میزبانی استان کهگیلویه و بویراحمد برای فروردین 1405 برنامه ریزی شده است

این رویداد معمولاً با رضایت بالای مخاطبان (بیش از هشتاد درصد در برخی استان ها) همراه بوده است و به عنوان یک حرکت همبستگی ملی و بازتعریف تصویر مثبت از ایران در اذهان عمومی شناخته می شود

برخی از نقاط قوت پویش رسانه ای ایران جان عبارتست از:

ـ عبور از کلیشه های رسانه ای

ـ روایت درونی به جای روایت بیرونی

ـ پیوند مطالبه گری و توسعه

ـ تنوع قالب های رسانه ها

برخب نقدها بر پویش رسانه ای ایران جان عبارتست از:

ـ مرکزیت تصمیم گیری

رویداد گامی به سوی تمرکززدایی هست اما هم چنان تصمیم گیری و انتخاب محورها در مرکز رقم می خورد و استان ها بیشتر مجری برنامه هایی هستند که از بالا طراحی شده است

ـ غفلت از مسایل واقعی

رویداد بیشتر به سراغ ظرفیت ها رفته، از مسایل واقعی مردم غفلت ورزیده است

ـ نهادینه نشدن در فرهنگ عمومی

رویداد نتوانسته تغییر نگرش ایجادشده در ایام برگزاری را به رفتار ماندگار ذر فرهنگ عمومی تبدیل کند

ـ نقش حاشیه ای فضای محازی و غیبت انسان رسانه ها

غیبت انسان رسانه ها (اینفلوئنسرها، تولیدکنندگان مستقل محتوا و بلاگرهای محلی) چند پیامد منفی دارد: کم شدن نفوذ و باورپذیری، از دست رفتن فرصت گسترش و ارزیابی و تداوم نگاه از بالا به پایین

ـ گفتمان حاکمیتی و مرذم نمایی به جای مشارکت واقعی

این اشکال با غلبه نگاه ابزاری به مردم، نبود سازوکار مشارکت واقعی، زبان رسمی و کلیشه های دولتی و تفاوت میان مردم سازی و مردم نمایی نمود پیدا می کند

برخی چالش های پویش رسانه ای ایران جان عبارتست از:

ـ خطر سطحی نگر شدن

ـ غفلت از نگاه جامع در برخی دوره ها

ـ همراهی نامتوازن مسئولان استانی

ـ ماندگاری اثر پس از رویداد