بیمارستان حضرت رسول اکرم تهران

اخیرا ـ به مناسبت بیماری پدرم (1) ـ بیست روز در 1 «1 1 1 (1)» همراه ایشان بودم و در ارتباط با این بیمارستان، توصیف و تحلیلی دارم

بیمارستان «حضرت رسول اکرم» یک مجتمع آموزشی، پژوهشی و درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران و در محله شهرآرای تهران واقع است که به گزارش «بانک اطلاعات پزشکی ـ 1401/03/22» در سال 1371 ه.ش. با ظرفیت هشتصد و پنجاه تخت ثابت تأسیس شده است و به گزارش «ویکی پدیاـ 1401/03/22»، سابقه فغالیت درمانی آن به احداث بیمارستانی در زمین وقفی "مهدی باتمانقلیچ" در سال 1343 ه.ش. می رسد و از لحاظ طیف خدمات درمانی و تنوع تخصص ها و درمانگاه ها و بخش های تشخیصی و درمانی، از جامع ترین مجتمع های درمانی ایران محسوب می شود

ـ این بیمارستان هم اکنون هشتصد و شصت تخت مصوب و هفتصد تخت فعال دارد (به نقل: وبگاه بیمارستان ـ 1401/03/22) و در بخش درمان از سی بخش بستری عادی و ویژه و بیش از شصت درمانگاه تخصصی (به نقل: وبگاه بیمارستان ـ 1401/03/22)  و هفده بخش پاراکلینیک (به نقل: ویکی پدیاـ 1401/03/22) و در بخش آموزش و درمان هم از یکصد و هشتاد عضو هیئت علمی و چهل دستیار فلوشیپ و سیصد و هفتاد دستیار پزشکی به همراه یک هزار و دویست پرستار (به نقل: ویکی پدیاـ 1401/03/22) برخوردار است

ـ این بیمارستان به گزارش «ویکی پدیاـ 1401/03/22» بیشترین تعداد مصدومان حوادث را از طریق اورژانس پذیرش می کند به طوری که در ماه با پذیرش بیش از سه هزار و هشتصد بیمار اورژانسی به عنوان نخستین مرکز تخصصی اورژانس ایران شناخته می شود و به گزارش «صفحه اینستاگرام اختصاصی بیمارستان ـ 10401/03/22» مقام نخست کشور در اهدای عضو و پیوند قلب را دارد

در توصیف و تحلیل وضعیت درمانی بیمارستان «حضرت رسول اکرم» به چند مورد برخورذم:

ـ چرخه درمان از بازیگرانی از جمله بیمار و همراه بیمار تشکیل می شود و بیمار و همراه بیمار در نظام درمانی این بیمارستان به رسمیت شناخته نمی شود

ـ اطلاع از پلان درمانی، حق بیمار است و اگر بیمار و همراه او در جریان پلان درمانی قرار بگیرند؛ همکاری و همراهی بهتری با جریان درمان خواهند داشت و جریان درمان سرعت خواهد گرفت

ـ طی بیست روز حضور همراه پدر در این بیمارستان چند مورد بیمارانی را دیدم که به دلیل عدم رعایت ناشتایی، هر کدام با حداقل یک شبانه روز تعویق در اقدامات تشخیصی مواجه شدند که باید به تصویربرداری می رفتند و ناشتا نبودند و در دو سوم موارد، بیمار به دستور پرستارش، ناشتایی را باطل کرده بود و این موارد، نشانه ناآگاهی تیم پرستاری از پلان درمانی بیمار است که این یعنی تیم پرستاری هم به درستی در جریان پلان درمانی بیماران قرار نمی گیرند و این ایراد از جریان صحیح اطلاعات میان بازیگران چرخه درمان است

ـ مأموریت یک بیمارستان، درمان بیماران مراجعه کننده است و مأموریت این بیمارستان، درمان بیماران مراجعه کننده از خلال آموزش و پژوهش پزشکی و پیراپزشکی است و این مأموریت با چرخه درمان هویت پیدا می کنند

ـ چرخه درمان در این بیمارستان آفت زده است و آسیب شناسی این چرخه از سه جنبه امکان پذیر است:

- آسیب های متوجه فرایندها {ترتیب و توالی اقدامات و بده و بستان کارکردها و جریان اطلاعات و مواد (نرم افزار)}

- آسیب های متوجه فنون و ابزار {اصول و قواعد اجرای فرایندها و تجهیزات پزشکی و پیراپزشکی و اصول و قواعد بکارگیری آن ها (سخت افزار)}

- آسیب های متوجه عاملان {کمیت و کیفیت بازیگران انسانی (زنده افزار)}

ـ از آفت های چرخه درمان در این بیمارستان، کندی جریان درمان بیماران مراجعه کننده است و مقداری کندی به خاطر ماهیت آموزشی و پژوهشی مجموعه، پذیرفتنی است اما به نظر من، مقدار آن چهار برابر مقدار مجاز است

ـ بخش داخلی دو (یعنی مکانی که پدر دو هفته از سه هفته بستری بودند) در طبقه هفتم ساختمان شماره دو این بیمارستان واقع است و نقایص کالبدی این بخش بستری (از جمله کندگی قسمتی از کفپوش، نقص جک اکسیژن دیواری، خرابی پرده جداکننده بیماران، فقدان توری پنجره، کهنگی تخت ها، خرابی هواکش سرویس بهداشتی و ...) را که تذکر می دادم؛ تعمیرات را به بازسازی ساختمان موکول می کردند و توجه نمی شد که اکنون، بیمار حاضر است و به خدمات درمانی و بهداشتی و رفاهی نیاز دارد و انجام تعمیرات جزوی یک اولویت است و نبایستی به بعد موکول و به اقدام سرتاسری دیگر حواله گردد و بماند که با پیگیری من، توری، نصب گردید و پرده و هواکش تعمیر شد

ـ روز هشتم از آغاز بستری شدن پدر، بیوپسی ریه انجام شد و پدر در پایان بیوپسی تحت گاید سی تی اسکن و با عارضه هواجنبی (نوموتوراکس/ Pneumothorax) به کمک بهیار بخش داخلی دو (و من که همراه او بودم) تحویل گردید و چیزی نمانده بود که دور از جان، جان پدر از دست برود

ـ با این که نمونه برداری (بیوپسی) ریه پدر خیلی خطرناک (های ریسک) بود و من هشدار آن را به تیم رادیولوژی داده بودم و هواجنبی، کشنده ترین عارضه ریوی است و وقوعش در مورد پدرم بسیار محتمل می نمود؛ تیم بیوپسی، پدر را با خونسردی تحویل کمک بهیار دادند و برای اقدامات لازم عاجل متعاقب آن هیچ پیش بینی ترتیب داده نشده بود

ـ نظام آموزشی پزشکی کشور ما آمیخته ای از آموزش های تئوریک و عملی است که از پایین به بالا (یعنی از سمت دیپلم به سمت فوق تخصص) از سهم آموزش های تئوریکش به نفع آموزش های عملیش کاسته می شود و این نظام استاد و شاگردی در این بیمارستان برغم تمام محاسنش، معایبی دارد:

ـ از جمله، سازوکارهای ارتباطی بازیگران چرخه درمانی که آسیب زده است

ـ جریان ارتباطی میان درمان گر و بیمار و همراهش تعطیل است

ـ یعنی دانشجوهای پرستاری و پزشکی که به بیمار سر می زنند و با همراه بیمار تماس پیدا می کنند؛ هیچ اعتباری برای بیمار و همراه بیمار و جریان ارتباطی فی مابین قابل نیستند و رفتارشان کاملا ماشینی است

ـ طی بیست روز حضورم در این بیمارستان، فراوان دانشجوهای پرستاری و پزشکی را دیدم که هنگام مواجهه با بیمار گویی با یک تکه سنگ طرف هستند و دریغ از حداقل ارتباط که می تواند دادن یک سلام باشد

ـ «دریافت اطلاعات بیماری به نحو مطلوب و به میزان کافی» (محور دو از پنج محور اصلی منشور حقوق بیماران) و «انتخاب و تصمیم گیری آزادانه در دریافت خدمات سلامت» (محور سه از پنج محور اصلی منشور حقوق بیماران)، دو حق از حقوق بیماران است که در نظام خدمات سلامت این بیمارستان به جا آورده نمی شود

ـ پرستاران و دانشجویان پزشکی و حتی اساتید پزشکی این بیمارستان هنر ایجاد و برقراری ارتباط متعامل و اثربخش با بیمار و همراه او را ندارند و زبان عامیانه و قابل فهم بیان واقعیت ها و دریافته های تخصصی متناسب با هر بیمار و همراه او را بلد نیستند

ـ به استناد منشور حقوق بیماران این بیمارستان، فردی که برای ارایه خدمات درمانی بر بالین بیمار حاضر می شود (شامل پرستار و دانشجوی پرستاری و پیراپزشک و دانشجوی پیراپزشکی و پزشک و دانشجوی پزشکی) باید پس از دادن سلام، ابتدا خود را معرفی کند و درباره روند درمان توضیح بدهد و برای اقدام درمانی ای که می خواهد انجام بدهد از بیمار اجازه بگیرد و در خاتمه، اقدام یا اقدام های بعدی را معلوم بکند

ـ باید نام و نام خانوادگی و پست تمامی پرسنل با برچسب (لیبل) خوانا و در معرض دید، پیش سینه شان منصوب باشد

ـ برخی از مهم ترین تکالیف جریان ارتباطی درمانگر (پرستار و پزشک و پیراپزشک و دانشجوهای این رسته ها) و درمان خواه (بیمار و همراه او) عبارتست از:

۱- ارایه تصویر روشن و قابل فهم از بیماری و وضعیت بیمار با روشنگری ذهن بیمار و همراه او از بیماری و ابهام زدایی و پاسخگویی به پرسش های بیمار و همراه او به زبان مناسب و با رعایت تمامی جوانب

۲-ارایه و تشریح پلان/روند درمانی به نحو ساده و روشن

۳- دلجویی از بیمار و همراه بیمار در معرض تهدید اضطراب و آرام بخشی

۴- توان بخشیدن به بیمار و همراه بیمار در مسیر غلبه بر بیماری از طریق امیدآفرینی و انگیزه بخشی

البته، آن چه طی بیست روز حضورم در بیمارستان «حضرت رسول اکرم» دیدم؛ سراسر عیب و کاستی نبود و در خاتمه چند تن از بازیگران چرخه درمانی با نمره عالی از نظر من عبارتند از:

- علی فرمان بردار و خانم رسولی (هر دو کمک بهیار)

- آقای عیوضی (پرستار)

- شهره کوشا (سرپرستار)

- دکتر پریسا عزیزی (دانشجوی تخصص)

- دکتر عاتکه حاجیلاری (دانشجوی فوق تخصص)

ـ دکتر سیاوش کورانی فر (استادیار بیماری های ریه)

ـ آقای امین پناه (مسئول واحد امور پیگیری بیماران مجتمع)

(1) "فرهاد"/ پدرم به خاطر بیماری ریه حد فاصل روزهای بیست و یکم اردیبهشت تا نهم خرداد امسال به مدت دو هفته در بخش داخلی دو و یک هفته در بخس آی سی یوی نورولوژی بستری بودند